Fren bakımı ihmale gelmez

    Frenler, otomobilin hayati önem taşıyan unsurlardan biridir. Her 10 bin km'de bir kontrol edilmesi gereken frenler, sizi ve ailenizi olası kazalardan korur.

    Türkiye'de bir türlü önüne geçilemeyen trafik kazalarında, fren sistemi iyi çalışmayan araçların payı büyüktür. Bir aracın fren sistemi iyi çalışmıyorsa, durma mesafesi uzak ve kritik durumlarda kazaya neden olur. Bu gibi araçlarda frene basıldığında araç normal mesafede durmadığı gibi sağa veya sola çekerek otomobilin kontrolden çıkmasına da yol açar. Frenleri kötü olan bir araçla kent içinde düşük hızda giderken belki bir sorun yaşamayabilirsiniz ama yüksek hızda risk bir hayli artar ve durmanız gereken bir anda her şey için geç kalmış olabilirsiniz.

 Fren sistemi hangi parçalardan oluşuyor?

    Fren sistemi; merkez pompası, fren boruları, fren balataları, kampanalar ve disklerden oluşur. Tekerleğin ortasında bulunan diskler, tekerlekle birlikte döner, fren pedalına basıldığında sürtünme diskin iki tarafında gerçekleşir. Fren hidroliğinin yaptığı basınç sonucu piston, gücü balatalara aktarır, fren balataları diski iki taraftan sıkıştırarak aracın durmasını sağlar.

    Kampanalı fren sistemindeyse pedalına basıldığında, merkez pompası içindeki pistonun itmesiyle hidrolik harekete geçer. Hareket halindeki hidrolik, tekerlek silindirlerindeki pistonlara bağlı olan fren pabuçlarını dışa doğru açarak balataların kampanayı sıkıştırmasını sağlar. Ayak fren pedalından çekildiğinde, fren tablasındaki yaylar pabuçtan geri çeker. Ayrıca fren pedalına bağlı olan bir yay da itme çubuğunu geri çeker ve frenler serbest hale gelir.

    Frenler neden patlar?

    Fren sisteminin sağlıklı çalışmasında hidroliğin fonksiyonu çok önemlidir. Havanın sürekli sıcak olduğu bölgelerde kullanılan bir aracın hidrolik yağı eskimişse ve aracın frenleri sıkça kullanılıyorsa, frenlerin her an boşalma riski var demektir. Eskimiş hidrolik yağı havanın da sıcak olmasıyla birlikte iyice kaynar ve frenlerin boşalmasına neden olur. Frenler boşaldığında kesinlikle tutmaz. Bu yüzden fren hidroliği kontrol edilmeli ve 1.5 yılda bir kez değiştirilmelidir. Fren hortumlarında aşınma ve delinme olduğunda da fren patlar.

    Sahte balatalara dikkat!

    Fren balataları, otomobil ve sürücüsünün güvenliğinin sağlanmasında temel unsurlardan biridir. Balataların kaliteli olması frenlerin performansını artırır.

    Fren konusunda 21 yıldır hizmet veren Güç Fren Servisi'nin sahibi Şaban Kep, kalitesiz balataların risk yarattığına dikkat çekiyor. Kep; "Arka fren balatalarının demirleri galvaniz yapılıyor ve sahte balata çakılıyor, tüketicilere yeni balata olarak satılıyor. Dayanıklı olmayan bu tür kalitesiz balatalar büyük risk yaratıyor. Balatanın sahte olduğunu anlamak da kolay değil, uzmanlık işidir" diyor.

     25 bin km'de bir kontrol şart

    Fren balatalarının ömrü kullanım şartlarına göre değişkenlik gösterse de her 25 bin km'de bir balataların kontrol edilmesi gerekir. Şaban Kep, otomobil kullanıcılarının fren balatası gibi otomobilde hayati önem taşıyan bir parça için ekonomi yapmaya çalışmamaları gerektiğini söylüyor.

    Yarı fiyatına da olsa etkisiz ve risk yaratacak balatalar yerine tanınmış ve kaliteli markaların tercih edilmesini öneren Kep, fren disklerinin ve fren hatlarının da düzenli olarak kontrol edilmesi gerektiğini belirtiyor.

    Fren hidroliğinin 1.5 yılda bir değiştirilmesi, fren bakımının her 10 bin kilometrede bir yapılması zorunlu. Ancak fren hidroliğinin nem oranı fazla olan kentlerde daha kısa sürede değişmesi gerekiyor. Fren hidroliğinin eskiyip eskimediği, servislerde bulunan bir cihazla kontrol edilebiliyor.

Frenler neden tutmaz?

- Fren ana merkezinden, tekerlek fren merkezlerinden veya hortum ve rekorlardan hidrolik kaçağı olursa frenler tutmaz.

- Balatalar aşınırsa frenler zayıflar.

- Fren merkezinden hidrolik kaçağı olursa, balatalar yağlanır ve frenler tutmaz.

- Fren ayarı bozulursa, balatalar ısınır ve frenler zayıflar.

- Westinghouse'da arıza olursa frenler zayıflar veya tutmaz.

- Hidrolik yağı çok eskidiğinde ve fren boruları patladığında frenler boşalır.

     Fren sisteminde arıza nasıl tespit edilir?

    - Frene bastığınızda homurtuya benzer rahatsız edici bir ses çıkıyor ve fren pedalı titriyorsa, fren sisteminde bir arıza var demektir. Bu gibi durumlarda fren etkinliği azalır ve sürüş güvenliği de tehlikeye girer. Bu yüzden fazla zaman geçilmeden servise gitmelisiniz.

-         Frene bastığınızda, pedal debriyaj yumuşaklığında döşemeye kadar iniyorsa, fren merkezinde bir sorun var demektir. Bu gibi durumlarda fren Westinghouse'unda, ana merkez bölgesinde bir kaçak olup olmadığı araştırılır. Bu bölgelerde hidrolik yağı lekeleri varsa, ana merkezin yenisiyle değiştirilmesi gerekir.

-         Yüksek hızla giderken frene basıldığında pedal ve direksiyon titriyorsa, frenlerde problem var demektir. Bu da fren disklerinin kontrol edilmesi gerektiğini gösterir. Titreme, disklerin incelmesi ve yamulmasından kaynaklanır. Çözüm, disklerin ve fren balatalarının değiştirilmesidir.

-         Ani bir şekilde frene basıldığında, otomobil sağa veya sola çekiyorsa, fren ayarlarında bir dengesizlik var demektir. Frene basıldığında hangi tarafa çekiyorsa, o tarafın freni iyi tutuyor demektir. Frenin dengesiz tutması çok tehlikelidir. Freni dengesiz olan bir araçla ani fren yapmak gerektiğinde, aracın devrilme riski vardır.

Hybrid Synergy Drive®

İlk kez Toyota Prius'ta kullanılan yeni hibrid sistem, çığır açan Hybrid Synergy Drive® kavramına göre geliştirilen ilk sistem. Mevcut hibridlerle aracın yüksek performansını benzinli motor sağlarken, elektrik motoru yalnızca yardımcı bir işlev üstleniyor. Hybrid Synergy Drive®, aracın performansından ödün vermeksizin elektrikli motorun daha önemli bir rol oynamasını sağlıyor.

Toyota'nın Hybrid Synergy Drive® teknolojisinin kullanıldığı Prius modeli, yüksek performans, düşük yakıt tüketimi, çevre duyarlılığı ve şık tasarımı bir arada sunuyor.

Toyota Hybrid Synergy Drive® nedir?

Orijinal Toyota Hibrid Sistemi'nin (THS) bir adım öteye götürülmesinden ibaret olmayan Hybrid Synergy Drive®, sürüş keyfinden vazgeçemeyen, aynı zaman çevreye duyarlı sürücüler için yepyeni bir anlaşıyla geliştirilmiş en mükemmel çözüm.

Kuvvetli 1.5-litre benzinli motor ile birlikte çalışan küçük ama yüksek verimli elektrikli motor, Prius'u D-sınıfının en üst modellerinden biri yapan harika bir performans sağlıyor. Yeni elektrikli motor 1.0 - 1.2 litrelik içten yanmalı motorların çoğundan daha kuvvetli. Dahası, 0-1200 dd aralığında 400 Nm torka sahip Prius'un torku, V6 dizel motorlarınkinden daha yüksek. Sonuç olarak, 0'dan 100 km hıza 11 saniyenin altında ulaşabilen Prius, mevcut modelden 3 saniye daha hızlı ve 2.0-litrelik dizel otomobillerle boy ölçüşebiliyor. 

Hibrid'in gelişmiş kontrol sistemi ana güç kaynağı olarak elektrikli motoru kullandığı için, araç neredeyse hiç sarsıntı yaratmıyor. Özellikle 50-80 km hız aralığında son derece güçlü ve doğrusal hızlanmaya sahip Prius'ta gürültü ve titreşim, benzerleriyle karşılaştırıldığında neredeyse yok gibi.

Hybrid Synergy Drive® ile hem yüksek performans sağlanıyor, hem de aracın çevreye olan etkisi en düşük seviyede tutuluyor.

- 0'dan 100 km'ye 10.9 saniyede çıkış ve 4.3 l/100km toplam yakıt tüketimi.
- Elektrikli motor ağırlığı ve boyuna göre dünyanın en güçlüsü.
- Atkinson döngüsü kullanan benzinli motor, dünyanın seri üretilen en verimli benzinli motoru.
- Akıllı Etkili Frenleme Sistemi, aracın kinetik enerjisini kullanarak yakıt tasarrufu sağlıyor.
- Prius trafikte durduğunda, benzinli motor kendiliğinden kapanıyor.

Ünlü şanzıman üreticisi ZF, Viyana Motor Sempozyumu'nda start-stop sisteminin otomatik şanzıman bir arada kullanılmasına olanak sağlayan HIS sistemini tanıttı.

Start-stop sistemi yakıt tüketimini düşürmeye yardımcı oluyor. Sistem, sürücünün herhangi bir müdahalesi olmadan duran otomobilin motorunu otomatik olarak stop ediyor. Sürücü harekete geçmek istediğinde ise aynı sistem, motoru tekrar çalıştırıyor. BMW, ürün gamındaki birçok modelde bu teknolojiyi kullanarak yakıt tüketimini düşürme ve emisyon azaltma gibi kavramlarda öne çıkıyor. Ancak bu noktada bir kısıtlama söz konusu, çünkü BMW start-stop sistemini sadece 4 silindirli motor ve manuel şanzımana sahip araçlarda bu teknolojiyi müşterilerine sunabiliyor. Müşterinin otomatik şanzıman tercih etmesiyle ise BMW adeta çaresiz kalıyor, çünkü start-stop sistemi otomatik şanzımanla birlikte kullanılamıyor.

ALKOL VE TRAFİK KAZALARI

ALKOLÜN SÜRÜŞ ÜZERİNDEKİ OLUMSUZ ETKİLERİ

Maksimum iki kadeh alkollü içecek aldınız ve üzerinden henüz tam iki saat bile geçmeden sürücü olarak motora binerseniz neler olabilir?

Kaza yapma riskiniz iki katına çıkar...

Bir kere bakışlarınız alkolsüz bir insanınkine göre çok uzun süre objelere sabitlenir.

Geniş açı bakışınız zayıflar ve çevrenizi yeterince iyi takip edemezsiniz.

Gece görüşü 1/3 oranında zayıflar.

Hareket eden objeleri görme kabiliyetiniz zayıflar.

Araçları takip etme mesafesini ayarlamanız bozulur.

Sollama, hat değiştirme gibi önemli kararlarda zamanında karar veremezsiniz.

Reaksiyon süreniz uzar.

Konsantrasyonunuz ve hafızanız zayıflar.

Çevrenizde olup bitenlerle olan farkındalığınız bilhassa ilerinizde önünüzdeki uzak mesafelerdeki olmakta olan olaylarda çok zayıflar.

Arkanızın kontrolü hemen yok gibidir.

Göz, el ve ayak kordinasyonunun çok önemli olduğu motorsiklet sürüşünde denge ve koordinasyon zayıflar.

Alkolsüz bir sürücüye kıyasala alkollü bir sürücünün kazada ağır yaralama yada ölüm riski daha fazladır. Çünkü kaza sırasında ve hemen öncesinde alkolsüz kişi kadar kendini kollayıp bir şekilde hasar önleyici davranışlarda bulunamaz..

Peki yarım şişe alkollü içecek aldınız o zaman ne olur?

Kaza yapma riskiniz 40 katına çıkar.

Kaza yaparsınız. Ölürsünüz yada sakat kalırsınız. Sahip olduklarınızı kaybedersiniz yada başkalarının hayatlarını mahvedersiniz.

Tüm bunlara değer mi?

Hayır. Hayır. Hayır.

Yapılan araştırmalarda çarpışma şeklinde olup ölümle neticelenen kazaların %67 sinin aşırı alkole bağlı sebepleden oluşurken, aşırı hıza bağlı sebeplerden olan kaza oranlarının %44 lerde kaldığı Kaliforniya Polis kayıtlarında yer almaktadır. Bir kısım sürücü ise motosiklet sürücülüğüne alkol almadan cesaret edemediğini alkolden aldığı sahte cesaret duygusuyla motora bindiği şeklindeki beyanları yine bu kayıtlarda vardır. Bu durumda tıbbi destek almak en doğrusudur. Yavaş giden araçların peşine takılı gitmekten dolayı oluşan kazaların ise çoğunluğu alkollü sürücülerce yapılmaktadır. Yine alkollü sürücülerin güvenlik donanımlarına dikkat etmedikleri ve bilhassa kask takmadıkları belirtilmektedir. Bu da kişinin düşünme gücünün zayıfladığı anlamına gelir. Tanrı hepimizi bu tip basiretsizliklerden korusun.

Virajlar, uzun yol yapmayı seven motosiklet tutkunlarının sürüş esnasında belki de en çok zevk aldıkları en değerli sürüş tecrübesidir. At üstünde bir ortaçağ şövalyesi misali, düşmanı ejderhalar gibi üzerine gelen birbirinden farklı virajları teker teker aldıklarında yaşadıkları bu haz, yolculuk sonrası hatırlanan en güzel anlardır . Ama bu masalda şövalye, her zaman kazanmak için hem altındaki atını tanıyıp güvenmeli, hem de bilgisini tecrübeyle pekiştirmelidir...

Motosiklet sürücüleri için gaz açmaktan kolayı yoktur. Harika bir hava, nefis bir asfalt muhteşem manzaranın eşliğinde sürüş zevki. Peki tüm bu motosiklet sürücüleri acil durumlarda motorlarını ne kadar tanıyorlar ve ne kadar kontrol edebiliyorlar?İşte bu makale belki de tüm motosiklet sürücüleri için hayati önem taşıyan bir konu üzerine. Acil durumlarda frenleme teknikleri...

1.Hangi frenaj türü en etkilidir?

Motosiklette ön frenlerin frenaja etkisi arka frene nazaran daha fazla önem arzeder. Bu elbette zemin yapısına lastik durumuna ve hava koşullarına göre %60 ile %80 arasında değişkenlik gösterir.Ön frenin etkisinin asıl sebebi frenlemenin başlangıcıyla birlikte motosikletin ve sürücünün ağırlığının denge noktasından (genellikle ortadadır),öne doğru taşınmasındandır. Etkili bir fren tekniği kullanıldığında motor ağırlığı ön tekeri zemine doğru bastırarak tekerin giderek frenaj boyunca yere yapışmasını sağlamaktadır.

2.Ön frene ani (sert) yüklenme ön tekerin kaymasına sebep olur mu?

Hem evet hem hayır.! Motosiklette freni aniden kitlemediğiniz müddetçe -yine sıradışı yağlı kaygan zeminler hariç- sert frenleme, ön tekerin kontrolünü kaybetmenize sebep olmaz. Ancak bunun koşulları vardır. Öncelikle frenaj sırasında motorun dik konumda olması ve prograsif frenleme tekniği uygulanması gerekmektedir. Bu şartlar altında ön tekerde kontrol edilebilir bir kayma olabilse de tutuş ve kontrol kaybı ihtimali minimumdur.

3. Arka frene ani (sert) yüklenme kaymaya sebep olur mu?

Ağırlığın frenleme ile öne kaymasından dolayı arka frenin tutuş gücü minimuma inmekte ve hafifleyen teker ile kayma ihtimali son derece olası hale gelmektedir.